NGHIÊN CỨU: THƠ MIỀN NAM - TIẾNG HÁT CỦA QUÊ HƯƠNG - NGUYỄN VĂN TÀI

THƠ MIỀN NAM 

TIẾNG HÁT CỦA QUÊ HƯƠNG.

                                                                                      Nguyễn Văn Tài

             

                Thơ trong giai đọan chống Mỹ cứu nước không nằm ngoài truyền thống chiến đấu chống ngoại xâm trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Tìm hiểu gần hơn thơ ca trong 9 năm chống Pháp đã tạo một cái đà cho nền thơ chống Mỹ. Đồng thời công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc và thơ ca miền Bắc về đề tài nầy đã tạo một cái thế vững chắc một chỗ đứng cao cho cả nền thơ. Nằm trong cái mạch sâu xa của truyền thống trên cái đà ấy với cái thế ấy thơ ca những năm chống Mỹ đã phát triển mạnh mẽ ồ ạt mang tầm tư tưởng cao và một khí thế chiến đấu mãnh liệt rất đáng tự hào.

               Bắc Nam một nước văn nghệ một nhà. Trong nền thơ chống Mỹ của cả nước thơ miền Nam đã có những đóng góp lớn lao đặc sắc. Những năm từ 1956- 1959 Mỹ -Diệm mưu toan dùng lưỡi lê máy chém nhà tù và những chiến dịch " tố cộng" đẫm máu để dập tắt phong trào đấu tranh bóp nghẹt tiếng nói chính nghĩa của đồng bào miền Nam. Nhưng tiếng nói ấy vẫn vượt qua song sắt của "nhà tù lớn" miền Nam ra với miền Bắc ruột thịt. Đó là những bài thơ đầu tiên của Thanh Hải Giang Nam những vần ca dao những khúc dân ca của nhân dân là bằng chứng của tấm lòng son sắt kiên trung của miền Nam đối với cách mạng. Đó là tiếng thơ đầu ngưồn là những con chim én đầu tiên báo hiệu mùa xuân của một nền thơ chiến đấu sinh thành và lớn lên trong máu lửa. Từ năm 1960 cùng với đà phát triển vũ bảo của cách mạng miền Nam đội ngũ những người làm thơ miền Nam nhanh chóng tập hợp đông đảo. Nếu nói " Văn nghệ là một mặt trận" thì những nhà văn nhà thơ miền Nam là những chiến sĩ anh dũng trên mặt trận ấy. Các nhà thơ miền Nam đã là kiểu mẫu của những nhà thơ chiến sĩ trong đời sống và sáng tác. Thơ được viết dưới hầm bí mật giữa rừng trong ánh sáng hỏa châu được viết trước và sau một trận càn. Những bàn tay ấy cầm súng xong lại cầm bút có những nhà thơ đã hy sinh trong một tư thế một chiến sĩ như Lê Anh Xuân. Và cũng như trên một mặt trận thơ miền Nam có sự bố trí lực lượng chiến đấu hiệp đồng. Trong sự hòa điệu chung của cả nền thơ người đọc thấy rõ sắc thái riêng của cuộc chiến đấu ở từng vùng có thể nhận thấy tiếng nói riêng của từng phong cách : Hưởng Triều già dặn và sâu sắc Lê Anh Xuân sôi nổi thiết tha. Nhà thơ Chim Trắng thì thủ thỉ ngọt ngào trên chiến trường Nam Bộ. Trên bối cảnh của cuộc chiến đấu vùng Trung bộ chến trường Trị-Thiên ác liệt nổi bât lên với những Thanh Hải Giang Nam Nguyễn Khoa Điềm Trần Vàng Sao Hoàng Phủ Ngọc Tường. Thơ Thu Bồn giàu chất anh hùng ca mang đậm sắc màu tình cảm Tây nguyên. Dương Hương Ly gắn bó với chiến trường Quảng Nam để viết nên những bài thơ đầy xúc động...Và còn biết bao tiếng nói khác như : Viễn Phương Hoài Vũ Nam Hà Hải Lê... mỗi người đã hình thành một cốt cách một khuôn mặt riêng trong thơ.

               Ngay trong những " địa ngục trần gian" của các nhà tù Mỹ ngụy các chiến sĩ cách mạng vẫn dùng thơ như một hình thức chiến đấu mới. Bài thơ 3000 câu " sống trong mồ" của nhà thơ Nguyễn Dân Trung dược nghiền ngẫm chấp nối trong bóng đêm dày đặc của nhà ngục đã có sức tố cáo mãnh liệt và nêu cao sứ mệnh chiến đấu cao cả của nhà thơ.

               Từ cuối những năm 1960 trong các đô thị miền Nam đã hình thành và phát triển dòng thơ ca yêu nước và cách mạng. Thơ cũng " xuống đường" có mặt trong chiều rộng chiều sâu của cuộc đấu tranh đòi cơm áo hòa bình tự do của đồng bào đô thị. Nhà văn Trần Bạch Đằng trong bài phát biểu tại Hội nghị các nhà văn giải phóng lần thứ nhất đã nói : "Thơ trong vùng tạm chiếm là một mũi xung kích giữa biển giáo rừng gươm..". Tiếng hát chiến đáu của phong trào nầy ngày càng cất cao với những âm hưởng khỏe khoắn của các nhà thơ Trần Quang Long Hữu Đạo...Ánh sáng của dòng thơ nầy đã soi rõ bộ mặt đê hèn của những thứ " thơ chống cộng" " thơ viễn mơ" "thơ hiện sinh" với đầy rẫy những từ ngữ : " chứng tích cô đơn sa mạc lưu đày đam mê ma quái..." rên rĩ thường ngày trên các nhật báo Sài Gòn lúc đó để đầu độc tuổi trẻ. Lực lượng sáng tác của dòng thơ nầy phần lớn là những cây bút trẻ trong học sinh sinh viên. Hôm nay họ có thể tự hào vì đã dũng cảm cất lên tiếng thơ đấu tranh đầy nhiệt huyết góp phần vào công cuộc giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc.

               Sự phong phú và sôi nổi của thơ miền Nam trong những năm chống Mỹ đã tạo nên hình ảnh đẹp và độc đáo của một dân tộc vừa đánh giặc vừa làm thơ.  

Ban cũ

Bạn cũ gửi NVT

Tiểu thuyết đoạn tuyệt của KH cú xài hơi sớm . Chúc chú thành công. sẻ cắt HBC cũ và những gì chú ko thích. OK. chờ chú trả lời Thân . Bạn cũ

hoabiencuong

la ngạc thụy

Chúc mừng bạn đã gia nhập làng weblogs.